Anayasa Mahkemesi İptal Etti

31 Aralık 2012 Pazartesi 12:48

Anayasa Mahkemesi, Sayıştay’ın denetimlerini sınırlayan ve etkin denetimi engelleyen düzenlemenin iptaline karar verdi.

Anayasa Mahkemesi İptal Etti
 Geçtiğimiz temmuz ayında çıkarılan torba kanunla, Sayıştay’ın, kamu kurumlarının görüşlerine aykırı denetim raporu hazırlayamayacağı öngörülmüştü. Ayrıca ‘denetlenen devlet kurumunun hazırlanan rapora itiraz etmesi halinde Sayıştay’dan 3 denetçi ve ilgili kurumdan iki uzmanın katılacağı bir komisyon kurulması’ şartı getirilmişti.


Zaman'ın haberine göre, 
Yüksek Mahkeme, Sayıştay’ın performans denetimini engelleyen yasa hükmünü hukuk devleti ilkesine aykırı buldu. Karar, oybirliğiyle alındı.
 
Üst düzey Sayıştay yetkilileri, çıkarılan kanunla denetim yetkilerinin kısıtlandığını, yasa değişikliğiyle denetçilerin elinin kolunun bağlandığını belirterek, yasanın iptal edilmesinden memnuniyetlerini ifade etti. Yasanın iptalini değerlendiren üst düzey yetkililer, “Yasa çıkmadan önce hükümet nezdinde girişimlerde bulunduk. Ancak sonuç alamadık. Anayasa Mahkemesi’nden böyle bir karar çıkacağını bekliyorduk.” değerlendirmesi yaptı.

CHP ANAYASA MAHKEMESİ'NE DAVA AÇMIŞTI

Bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair 6353 sayılı kanun, 12 Temmuz 2012’de yürürlüğe girdi. Kanundaki 45. maddeyle, Sayıştay Kanunu’nun denetim esaslarını düzenleyen 35. maddesine ek yapılmıştı. CHP, torba kanundaki bazı düzenlemelerle birlikte Sayıştay Kanunu’na ek yapan maddenin de iptali için Anayasa Mahkemesi’ne dava açmıştı.
 
HUKUK DEVLETİ İLKESİNE AYKIRI

Anayasa Mahkemesi, önceki gün yaptığı toplantıda iptal talebini görüştü. AYM, kanun değişikliğini Anayasa’daki hukuk devleti ilkesine aykırı bularak iptaline karar verdi.

DÜZENLEME NE GETİRİYORDU?

İptal edilen c fıkrasında, Sayıştay’ın kamu idarelerinin düzenleme ve görüşlerine aykırı denetim raporları düzenlemeyeceği hükmü ile denetlenen devlet kurumunun denetim raporuna itiraz etmesi halinde Sayıştay denetçileri ve kamu kurumundan uzmanların katılacağı yeni bir komisyon kurulacağı öngörülüyordu. Maddenin ç bendinde getirilen değişiklikle, Sayıştay denetçilerinin denetim raporunu görüşen bir daire raporu mevzuata uygun bulunursa başka bir denetçi mevzuata aykırılık gerekçesiyle denetim yapamayacaktı. Düzenlemeyle dairenin verdiği karar yasa konumuna geliyordu. AYM, bu yüzden ç fıkrasının da iptaline karar verdi. a fıkrasında ise Sayıştay’a sadece hukuka uygunluk denetimi yetkisi veriliyordu. İş kontrollerinin ve mali tabloların değerlendirilmesi engelleniyordu. b fıkrasında yer alan “(...) yönetsel bakımdan gerekliliği, ölçülülüğü, etkililiği, ekonomikliği, verimliliği ve benzeri gerekçelerle uygun bulunmadığı yönünde görüş ve öneri içeren yerindelik denetimi sayılabilecek denetim raporu düzenlenemez.” hükmünü de aynı gerekçelerle iptaline karar verdi.

HESAP SORMA HAKKI YENİDEN

Mahkeme, yine torba kanun çerçevesinde 6085 sayılı Sayıştay Yasası’nda yapılan değişikliğe karşı CHP’nin itirazına istinaden, kamu idarelerinin mali nitelikteki tüm hesap ve işlemlerinin; etkililiği, ekonomikliği, verimliliği ve benzeri gerekçelerle uygun bulunmadığı yönünde görüş ve öneri içeren yerindelik denetimi sayılabilecek denetim raporu düzenlenemeyeceğine ilişkin hükmü de Anayasa’ya aykırı buldu.

Mahkeme böylece, bir yandan 6085 sayılı yasa içinde 15 ayrı yerde geçtiği halde aynı yasanın 2. maddesinden daha önce çıkartılmasıyla zaten hukuki çelişki yaratan yani hukuk devleti ile çelişen bir durumu hem ortadan kaldırdı hem de kamu harcamalarının israfını önlemede kritik rol oynayan VET ilkesini yeniden tesis etti.

Kamu kurum ve kuruluşlarından, vatandaşlardan toplanan vergileri, “çar çur” edip etmedikleri, ettilerse kendilerinden hesap sorulma ilkesi anlamına da gelen harcamaların verimli, etkin ve tutumlu kullanımı, demokrasilerde şeffaflık ve hesap verilebilirlik adına Sayıştay’ların denetim yetkilerinin başında gelen bir denetim biçimi. Özetle, yüksek mahkeme, Sayıştay denetçilerinin VET ilkesini uygulayabileceklerine hükmetti. Türk mali sisteminin en büyük sorunu, kaynakların hukuka uygun kullanımı söz konusu olmakla birlikte VET ilkesinin uygulanmamasıydı. Mahkeme, bu ilkenin artık uygulanmasına karar verdi.

Kamu kurumlarındaki üst düzey yönetimde, yolsuzluk ithamlarından duyulacak endişeden ziyade israf gibi olasılıkların, denetim sırasında ortaya çıkacak olmasından duyulan rahatsızlıkların, Anayasa Mahkemesi’nden dönen yasal değişikliklerin hükümet tarafından yapılmasında rol oynadığı kulislerde söyleniyor. Kamudaki üst yönetimde, Anayasa Mahkemesi’nin, Sayıştay Yasası’ndaki kimi maddeleri iptal etmesi ve özellikle de VET ilkesini kabul etmesiyle birlikte, rahatsızlıklarının artacağı yorumları yapılıyor.

RAPORLAR YİNE GİTMEYEBİLİR

CHP Grup Başkanvekili Akif Hamzaçebi, Anayasa Mahkemesi’nin, Sayıştay Yasası’nın bazı maddelerini iptal etmesiyle birlikte, hükümetin, daha önce, şimdi iptal edilen hükümleri dayanak göstererek 2013 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Tasarısı ile 2011 yılı Kesin Hesap Kanun Tasarısı ekinde TBMM’ye göndermediği raporları göndermesini beklediklerini bildirdi.

Ancak, Anayasa Mahkemesi, torba kanun ile yapılan yasal değişikliğin öngördüğü denetim raporlarının, Sayıştay kurumundan üç kişilik uzman denetçi tarafından değiştirebileceği yolundaki hükmü iptal etmediği için, 2011 raporlarının Meclis’e gönderilme süreci uzayabilir. Büyük olasılıkla, 2011 denetim raporlarının, temmuz ya da ağustos 2013’te, 2012 denetim raporlarıyla birlikte Meclis’e gönderilmesi olasılığı bulunuyor.

banner67

Yorum Gönder

@name x
>
instagram takipçi hilesi instagram beğeni hilesi